Hij zwijgt, denkt na. ‘Er was geen keuze. Als ik niet was gegaan dan had de mof mijn broers of pleegvader opgepakt. Het stond in de brief: “Represaillemaatregelen”.
Ik zeg wel “de mof”, maar het waren Nederlanders; in hoeverre die dan weer een keuze hadden… Ik weet het niet.’
‘Maar in een van je brieven schreef je: “Als ik het van tevoren had geweten, was ik ondergedoken.”’
‘Dat klopt, jongen. Die ouwe van me eiste geld. Hij vond dat ik in Duitsland best goed verdiende. Dus waarom had ik hem gespaard? Maar alles is toch goed gekomen.’
Ik heb nooit naar hem hoeven te kijken om te zien dat het niet zo is.
‘Vertel vooral verder, Papa.’
Hij zwijgt voorgoed.


Indringend verhaal, Han. Er zijn keuzes die zo gecompliceerd zijn.
Veel verteld in weinig woorden.
@Nel. Dank je wel. Soms is een keuze nauwelijks een keuze.
@Han. Zo lang geleden en nog altijd zo uiterst pijnlijk.
Puntje: van te voren ken ik alleen als van tevoren.
@Ewald. Pijnlijk zal het altijd blijven. Ach, dank je, van tevoren niet gezien!
Goed gekozen onderwerp, mooi verhaal.
Het verdriet blijft inderdaad bestaan na zoveel jaar.
Ik gebruik de aanhalingstekens precies andersom. Van te voren ken ik ook niet op deze manier. In beide gevallen kan ik het mis hebben, hoor.
@Lousjekoesje. Dank je wel. Van te voren ken ik uiteraard ook alleen als van tevoren. Een slordigheidje. In het gebruik van aanhalingstekens ben je vrij; ook zoals jij het doet. Slechts in de hele tekst enkele aanhalingstekens gebruiken is ook goed. Zolang je maar consequent blijft.
Oke, Han. Goed om te weten.