Ik heb er nog niemand over gehoord, maar de premier gebruikte gisterenavond een contradictio in terminis in een cruciale passage van zijn betoog. Hij zei: ‘… we onvermijdelijk op een derde golf af lijken te stevenen.’ “Onvermijdelijk” en “lijken” kunnen niet samen. Als het “onvermijdelijk” heet, dan is het zo. Niks “lijken”.
Aan de andere kant is het tekenend voor de opstelling van dit kabinet: zoveel mogelijk slagen om de arm houden, voorzichtigheid is troef en het woord “misschien” is nooit zo vaak gebruikt in de maand januari sinds we het wellicht krijgen van een Elfstedentocht naar de VVT hebben verbannen.
Maar ik begrijp het allemaal wel, het is een pandemie en niemand heeft daar een draaiboek voor. Toch maar volhouden.

Willem. Ik ben het niet met je eens. Iets kan onvermijdelijk lijken. Dat blijkt achteraf wel of niet zo te zijn.
Als jij het zegt Han…, maar gevoelsmatig klopt het voor mij niet.
Willem. Onvermijdelijk zijn en onvermijdelijk lijken; dat is het gevoelsmatige verschil dat je voelt, denk ik Willem.
Willem en Han. Wat mij betreft hebben jullie beiden wel een punt. Iets wat nu onvermijdelijk lijkt, kan achteraf anders uitpakken. Maar aan de betreffende formulering herken je nu precies de berekenende politicus. Als Rutte gezegd had: ‘…we onvermijdelijk op een derde golf afstevenen…’ dan kan hij achteraf bekritiseerd worden als het anders uitpakt. Door ‘lijken’ tussen te voegen, dekt hij zich heel slim in. Willem voelt denk ik wel goed aan dat er een manipulatief luchtje aan zo’n zin zit. Manipulatief taalgebruik is in de politiek geen zeldzaam verschijnsel.
Deze zin bijvoorbeeld kan drie dingen betekenen: Jan zag de vrouw op de heuvel met een telescoop.
Bij elke interpretatie kun je dan zeggen: Dat bedoelde ik niet.
Cesar. De bedoeling van Rutte is duidelijk. Maar taalkundig kan deze constructie zeker.
Over politiek taalgebruik kun je een boek schrijven. Simon Carmiggelt heeft er al een stukje over geschreven waarin hij een politiek onderwerp vervangt door het maken van een keuze wel stukje vlees je vanavond gaat eten. Schitterend.
Han&Cesar, mooi dat jullie dit zo willen toelichten. Taalkundig dan niet juist door mij geïnterpreteerd, maar het levert wel een aardige uitwisseling op.
Willem. Rutte zet je als gewoonlijk weer op het verkeerde been. We geven hem gewoon de schuld.
@Willem. Een derde golf? En daarna een vierde, etc.? Ik begin langzaam te sterven vanwege het feit dat ik mijn geliefde Parijs ontzettend mis. Het is “gelukkig” duidelijk dat we allemaal ongeveer in hetzelfde schuitje zitten. Het is een schrale troost.