Zwijgen, dat leek hem de beste keuze als je geen keuze hebt om iets te vergeten wat nooit vergeten mocht worden. Lager Weserlust in Bremen – nu een hotel, maar toen een getto voor dwangarbeiders – waar de luizen boven de vensterbank dansten. Uit strafkamp Farge kwam je niet of verminkt terug.
Ik open het bureau. Nee, niet mijn, het bureau en pak de bruine portefeuille. Ik haal het onder valse voorwendselen (‘kleding halen in Nederland’) verkregen verlofpasje eruit en voel er voorzichtig aan. Ik kijk naar mijn vingers, beweeg ze… Het had niet veel gescheeld of die vingers waren er nooit geweest. Ernstig ziek ondergedoken bij de boer uit Rijssen, zijn oude mobilisatieadres.
Uiteindelijk de bevrijding die hem nooit heeft bevrijd.


Han, dit gaat kennelijk over je vader. Heftig!
Eén klein puntje, ik zou de luizen OP de vensterbank laten dansen en niet erboven.
Ik weet niet luizen zich ver uit de buurt van ‘haar’ bewegen. Vlooien zeer zeker wel.
@Ewald. @Nele. Ja, dit gaat inderdaad over mijn vader. Zijn letterlijke woorden: ‘Je zag de luizen boven de vensterbanken dansen.’ Hij zag dat liggend op een matras van vies stro. Misschien zat er nog ander ongedierte tussen…
Duidelijk, Han.
Dank je, Ewald.
Inderdaad, keuze is soms geen keuze. Gevoelig beschreven.
Luizen dansen niet, noch op, noch boven de vensterbank, maar ik denk dat je vader het niet letterlijk bedoeld heeft. Er moeten wel veel wand- , andere luizen en vlooien geweest zijn.
Een oom van mij heeft ook in Bremen moeten werken als dwangarbeider. Hoe hij dat ervaren heeft weet ik niet, hij heeft het er nooit over gehad.
<3
@Levja. Dank je hartelijk! @Marlies. Vreselijke, vieze omstandigheden. Het eten bestond uit bunkersoep: wat koolraap in water. ’s Zondags een augurk daarbij met een kluit mosterd. ‘Dansende luizen’ waren nogmaals zijn woorden die ik herhaal in een voor mij beladen stukje. Misschien zag hij het niet goed en was het wel gelijk een zwerm muggen. Maar wat doet het er toe. Triest dat buiten het onderwerp dit zó belicht wordt. Jammer!
Dat begrijp ik, Han, daarom zei ik ook dat je vader het niet letterlijk bedoeld zal hebben. Het zal voor hem een manier zijn geweest om te zeggen hoe vreselijk de omstandigheden waren. Ik bedoelde het niet als kritiek, het was meer een suffe beroepsdeformatie van mijn kant (entomoloog, snap je?).
Han, je geeft het zelf al aan: dit is een voor jou persoonlijk beladen stukje. Je mag m.i. niet van de lezer verwachten dit net zo te ervaren. Juist verwachtingen lijden niet zelden tot teleurstellingen en niet alleen hier op 120w. Vriendschappen en relaties gaan vaak aan (te hoge) verwachtingen ten onder.
Wat een schrijver in oprechte emotie opschrijft, kan door de lezer (net zo oprecht) emotieloos tot zich worden genomen. Dit kan reacties tot gevolg hebben die de schrijver niet had verwacht of op had gehoopt.
@Ewald. @Marlies. Dat verwacht ik HELEMAAL niet. Als lezer zie je natuurlijk wel waar het om gaat; heb het dan ook over de inhoud als je recenseert. Zeker als je oog voor detail hebt en opmerkt dat luizen niet kunnen dansen.(Of wat dan ook.)Als pietje-precies maak ik, dat weet je, vaak (voorzichtig) opmerkingen over taalgebruik en anders. Maar, en ook dat weet je, is de inhoud voor mij altijd bepalend. Verder geen probleem, alleen jammer. Marlies legde het net uit, dus prima!