Schrappen en bijvijlen. Weinigen beheersen die kunst zo subliem als Augusto Monterroso (1921-2003, Honduras/Guatemala/Mexico).
Zijn bekendste verhaal gaat als volgt:
‘Toen hij wakker werd, was de dinosaurus er nog steeds.’
Er bestaan honderden interpretaties van dit verhaal.
Bijvoorbeeld: iemand droomt van een dinosaurus en als hij wakker wordt, is dit dier er ineens echt (en dinosaurussen waren niet allemaal vegetariërs).
Of: iemand gaat rustig slapen naast een dinosaurus en als hij wakker wordt, ligt het schepsel nog naast hem, als een braaf huisdier.
Of: iemand wordt wakker naast een partner met de koosnaam ‘dino(saurus).’
Of: kleuter krijgt een dino voor zijn verjaardag en als hij wakker wordt, constateert hij gerustgesteld dat dino er nog ligt.
En wat is jouw interpretatie?

@Dino. Overigens heb ik hier overal de grammaticale keus voor ‘hij’ gemaakt. Het Spaans, waarin het verhaal geschreven is, is hier wat flexibeler in dan het Nederlands. Omdat het persoonlijk voornaamwoord in het werkwoord zit, kun je overal voor ‘hij’ ook ‘zij’ lezen. Het origineel luidt dan ook: ‘Cuando despertó, el dinosaurio todavía estaba allí.’ ‘Despertó’ kun je zowel met ‘hij werd wakker’ als met ‘zij werd wakker’ vertalen.
@Cesar. De persoon lijdt aan hallucinaties bij het inslapen (Hypnogofie) en ook lijdt hij/zij aan hallucinaties bij het ontwaken (Hypnopompie).
Wat wordt waargenomen, wordt als werkelijkheid ervaren en is vaak zeer beangstigend.
Ik spreek uit eigen ervaring. Een draak heb ik nooit gezien, maar wel een vleermuis, zo groot als een flinke hond, die rakelings over mijn hoofd scheerde.
@Ewald. En gebeurt dat als de champignons in de bonusaanbieding zijn, of spontaan?
@Cesar. Je werpt een serieuze vraag op en mijn antwoord daarop was volkomen serieus en zeker niet grappig bedoeld. Een hallucinatie is over het algemeen een zeer onprettige ervaring.
@Ewald. Wat ik bedoel is misschien grappig geformuleerd, maar wel serieus bedoeld. ‘Champignons’ gebruik ik hierbij als symbool voor alle mogelijke middelen die je geest op hol kunnen doen slaan. Zo heb ik een keer een taxi naar huis moeten nemen na het innemen van een flinke eetlepel hoestdrank. Dus de (interessante) vraag blijft of je het over spontane hallucinaties hebt, of dat ze een duwtje in de rug nodig hebben van iets waar je overgevoelig voor kunt zijn.
@Cesar. Nu begrijp ik je. Nee, ik had geen hallucinerende, bewustzijnsverruimende dan wel -vernauwende middelen gebruikt. Wel ging ik door een zeer stressvolle periode. Dit kan ermee te maken hebben gehad. Gelukkig is het bij een keer gebleven.
@Ewald. Lijkt me inderdaad geen pretje. Maar je noemt zelf al ‘een zeer stressvolle periode,’ dus het zou me niet verbazen als dat invloed had op de chemie van je lichaam en dus ook op hoe je geest dat allemaal verwerkt. Zelfs ‘alledaagse’ verschijnselen zoals een infectie, koorts, pijn, obstipatie of uitdroging kunnen voor hallucinaties zorgen.
@Cesar: wat geinig! Het lijkt zo simpel, maar het is vast niet gemakkelijk om zo’n eenzins-verhaaltje te maken.
Mijn eerste reactie was dat deze man (vrouw) in zijn slaap in de tijd terug is gevallen, naar de tijd van de dino’s dus.
Cesar: het is een zij die zestigduizend jaar geslapen heeft. Dit verhaal illustreert de uitgestorven trouwheid, zoals die van een dinosaurus. Wat zullen zij zich eenzaam voelen in dit tijdperk.
@Lisette. Dank voor je interpretatie van de droom als tijdmachine.
@Berdien. Ik proef in jouw interpretatie heimwee naar het Mesozoïcum, toen er nog geen leeftijdsdiscriminatie was, of plastic soep, of patjepeeërs in de politiek, of industriële spionage, of dumpingen van drugsafval, of dopingzondaars, of welvaartsziekten, of pensioengaten, of internetoplichters, of geweld tegen hulpverleners, of…
Cesar: het mag van mij eenvoudig leven en overleven zijn, hartstikke helder.
Maar ik ben bang dat de archeologiestudent die totaal ondersteboven was van zijn vondst ook bij hernieuwd bewustzijn nog steeds een wereld aantreft vol rotzooi. Maar er is hoop: het oude is er nog steeds.
Ik houd graag de mogelijkheid open dat ‘hij’ misschien niet wakker wordt: Áls hij wakker werd, was (zou) de dinosauriër er nog steeds (zijn).
Zoals de schrijver terecht opmerkte is hier geen sprake van een kortverhaal, maar van een roman. 🙂
Iedere interpretatie schrijft het verhaal verder.
Hadeje = Hadeke:-)
@Cesar, geweldig zoals die korte zin je aan het denken zet. Ik houd daarvan; er mag iets te raden overblijven. Wij vijlen aan teksten tot ze ‘maar’ 120 woorden bevatten. Het kan dus altijd nog korter, al of niet met een open einde.
@Hadeke (alias Hadeje) Dit verhaal is de schrijver Monterroso zijn leven lang blijven achtervolgen. Er zijn zelfs hele wetenschappelijke studies over verschenen. Ook in de Mexicaanse politiek is dit verhaal vaak aangehaald, om de politieke partij aan te duiden die van geen wijken wist. Vergelijk ook de situatie van nu in Venezuela. De machthebbers zijn dan de dinosaurussen.
Om de schrijver van de last van dit verhaal te verlossen, heeft iemand ooit de variant geschreven: ‘Toen hij wakker werd, was de dinosaurus verdwenen.’
@ Cora. Het kan zeker altijd korter. Zie ook de 55w optie op Schrijverspunt.
De kortste dialoog in de Spaanse taal (van de Mexicaan Lomelí) gaat als volgt (vrij vertaald door mij):
Titel: De emigrant
Dialoog:
‘Vergeet u (n)iets?’
‘Hopelijk/ Ik hoop het.’
Het kortste verhaal in de Spaanse taal (van de Spanjaard Juan Pedro Aparicio) telt één woord:
Titel: Lodewijk XIV.
Verhaal: Ik.
Dan heb je nog het ‘Grafschrift voor een microverhalenschrijver’ van de Argentijn Marcelo Gobbo. Dat bestaat uit slechts een punt.
En de Mexicaan Guillermo Samperio tenslotte schreef het verhaal ‘El fantasma’ (Het spook/de schim/de geest): een volledig witte bladzijde.
Mooi hoe zo’n minuscuul verhaal prehistorisch grote gevolgen kan hebben.
@Inge. Thanx. Dat heb je goed verwoord zo.
@Cesar. Je kunt gissen en/of uitleggen wat je wilt, maar er is toch echt meer tussen hemel en aarde. Goed stukje.
@Han. Inderdaad een toepasselijke uitspraak van Hamlet/Shakespeare: ‘Er is meer tussen hemel en aarde dan uw geest kan bevatten, mijn vriend Horatio.’ Op zich ook een microverhaal, vind ik.
@Cesar: graag gelezen. ?
Een dino staat volgens mij voor het verleden. En als je wakker wordt naast een dino, wil dat heel waarschijnlijk zeggen dat het verleden je niet los laat. Een droom, een nachtmerrie, iets dat mooi was of net juist erg lelijk…
@N.D.D. Da’s een mooie psychoanalytische verklaring voor het verhaal. Thanx.