Als de nacht is gevallen, ze de slaap niet kan vatten, valt er niets te lijmen. Geen tube in huis, dat kan ook niet. Zo jong als ze toen was, kan ze zich de sloppenwijk herinneren waar niet werd nagedacht over shockerende beelden, omdat ze zichzelf niet zo zagen; geen enkele heldere dag.
Totdat ze werd opgehaald door een vrouw en een man die ze mama en papa moest noemen omdat ze hun kinderloosheid hadden afgekocht. Narcistische ouders die haar als pronkstuk aan de familie toonden.
Uit de ouderlijke macht ontsnapt, maar gevangen in de jeugdzorg begint alles weer opnieuw. Het zal aan haar blijven kleven als secondelijm die als het ooit wordt verwijderd haar huid voor altijd zal beschadigen.
@Han. Goed stukje.
In de laatste zin zou ik twee komma’s plaatsen. Na secondelijm en na verwijderd.
Simpelweg ‘Secondelijm’was naar mijn idee een krachtiger titel geweest.
Mooi. Raak, recht op de pijnplek.
(Ik plaatste gisteren een verhaaltje op SOL over een narcistische moeder, het heet ‘Narcjesdag’ https://schrijvenonline.org/forum/themaforums/wekelijkse-schrijfopdracht/146734 )
@Ewald. Dank je. De komma achter die is niet noodzakelijk. Het wordt zelfs afgeraden tegenwoordig. Wel bij zogenaamde uitbreidende bijzinnen.
Om de vaart in de zin te houden heb ik geen komma achter verwijderd geplaatst. Kwestie van voorkeur.
Wat wel zou kunnen: …als secondelijm die, als het ooit wordt verwijderd, haar huid…
De titel heb ik zo gemaakt voor onder meer een andere site.
@Nele. Dank je. Sterk stukje van jou op SOL!
@Han. Wat af- of aangeraden wordt vind ik van ondergeschikt belang. Dat verandert bovendien om de zoveel jaar. Het gaat mij om de leesbaarheid. Als het mijn stukje was geweest had ik de komma’s wel geplaatst. Het is echter jouw stukje, dus prima.
Wat een treffend mooi stukje
@Ewald. Een beetje richtlijn houd ik toch graag aan. Maar goed, de zin met de komma’s zoals jij die wilt plaatsen, is fout: ‘die als het ooit wordt verwijderd’ is een zogenaamde beperkende bijzin waarbij voor die geen komma wordt geschreven. Het beperkende hier is ‘als het ooit wordt verwijderd’.
https://onzetaal.nl/taaladvies/komma-voor-die-dat/
@Han. Richtlijnen zijn vrijblijvend te volgen of niet. De grondwet respecteer ik. Een kunstenaar heeft lak aan beperkende regels.
@Ewald. Richtlijnen, beperkende regels… Oké. Maar fout blijft echt fout.
@Han. Regeltjes veranderen om de zoveel jaar. Grote kunstenaars werden verguisd, omdat zij zich niet aan ‘regeltjes’ hielden. Correcte spelling en grammatica, oké, maar verder alle vrijheid.
@Ewald. Ik heb het juist over de grammaticaal foute zin!
@Han. Daar heb je gelijk in, maar dat is precies wat ik bedoel: over zoveel jaar wordt hier weer anders tegenaan gekeken. ‘Regeltjes’ veranderen aan de lopende band. Het gaat mij om de leesbaarheid. Nogmaals, ik had het anders geschreven, maar het is jouw stukje. Als schrijver wil ik dat mijn stukjes worden gelezen – en begrepen – zoals ik het wil.
@Ewald. Waarom wijs je anderen dan wel regelmatig op taalregels, vraag ik me dan af.
@Han. Goed punt. Zal ik ook niet meer doen.
@Han @Ewald. Het voortdurend veranderen van regels door groeneboekmarsmannetjes, zoals de laatste 25 jaar met het Nederlands gebeurt, roept weinig vertrouwen op en wekt op den duur vooral aversie op bij de gebruikers. Maar afgezien daarvan denk ik dat leesbaarheid en afspraken omtrent taalgebruik niet noodzakelijkerwijs met elkaar hoeven te vloeken, integendeel. Ik vergelijk het even met schaken: als je de functies van schaakstukken ineens naar eigen believen gaat invullen omdat je dat veel creatiever vindt, krijg je chaos en anarchie. Binnen de schaakregels zijn er qua zetten geloof ik net zoveel mogelijkheden als er atomen in het heelal zijn, dus zo beperkend zijn die regels niet. Ze zorgen juist voor een veilige omgeving waarbinnen de mogelijkheden oneindig zijn.
@Ewald. Dus ga vooral door met het wijzen op taalregels, voordat 120w in een broeinest van anarchisten, taalvampiers en andere subversieve elementen verandert…
@Louisa. Hartelijk dank!
Ik zeg zelf kiezen Ewald. Vrijheid bestaat vooral uit het erkennen van grenzen. Ook al lijken ze soms onbereikbaar.
Sorry Han dat ik me even in de discussie meng. Het stukje vind ik ook wel leuk. Heb al een hartje gegeven.
@Cesar. On naar het begin terug te gaan, het gaat hier om grammatica, over de plaatsing van komma’s in een beperkende en uitbreidende bijzin. Voor taalkundigen wellicht interessant terwijl anderen denken: waar gaat dit over? Voor interesses zijn geen regels.
@Cesar. On moet zijn Om.
@Han. Misschien niet alleen voor taalkundigen interessant. Als je b.v. bij het vertalen van boeken of films onvoldoende inzicht in de grammatica van zowel bron- als doeltaal hebt, krijg je vaak bizarre teksten. Ik heb wel meegemaakt dat het voltallige publiek in een bioscoopzaal krom lag van het lachen bij een bepaalde zin in de ondertiteling, die qua vertaling volledig de plank missloeg, door een kleine grammaticale nuance die ontbrak. Als je, zoals in het voorbeeld hierboven, met beperkende en uitbreidende bijzinnen, niet goed in de gaten hebt hoe en wat, kan dit zelfs tot essentiële fouten leiden. Voor interesses zijn inderdaad geen regels, maar het ontbreken van bepaalde interesses kan ook een valkuil zijn.
@Cesar. Niets aan toe te voegen!
@Cesar, @Han, @Ewald: ?
https://120w.nl/2019/omdat-het-menselijk-is/
@N.D.D. Je hebt me helemaal overtuigd. Dankzij jou heb ik nu het licht gezien.
Vanavond om exact 18.00 uur verbrand ik hier om de hoek op de dijk mijn 200 woordenboeken, 100 taalgidsen en alle romans van na de groeneboekrevolutie. Weg met de slavernij van regels en dogma’s die al eeuwenlang zoveel leed teweeg hebben gebracht, gezinnen uiteen hebben gerukt, brave burgers aan de shocktherapie hebben gebracht en ja, zelfs oorlogen op hun geweten hebben.
Iedereen is welkom. Er zal lettersoep, Duitse biefstuk, Hongaarse goulash en dichterlijke wijn geserveerd worden.
@Cesar: doe toch maar niet, het lijkt me niet zo veilig nu, dat verbranden. Er staat te veel wind, denk ik. ?
@N.D.D. Alleen salonanarchisten laten zich door een paar windvlagen tegenhouden; al is het misschien minder handig als al dat voedsel straks wegwaait en de wijn over de uiterwaarden van de rivier wegstroomt… Bij windkracht 3 of minder laat ik het doorgaan en anders heeft het anarchistische klimaat weer eens de loop van de geschiedenis bepaald.
?