Kan – en vooral mag – ik schrijven over een crisissituatie?
Juist in de week dat de Auschwitz-herdenking in het licht staat van de 75 jaar bevrijding van dit dodenkamp.
Wie zal ooit de handen in onschuld kunnen wassen?
De laatste zondag in januari is al decennia lang een dag dat de zon voor mij verandert in een davidster. Dit jaar meer dan anders. Wellicht door de 200 overlevenden die aanwezig zijn in Polen. Velen getooid met een blauw-wit gestreepte sjaal, een verwijzing naar de gestreepte uniformen die de gevangenen in Auschwitz droegen.
De Nederlandse regering biedt voor het eerst sinds al die jaren excuses aan.
Wellicht horen we voor de laatste keer in het echt hoe onmenselijk de mens kan zijn.

Levja, natuurlijk moeten we Auschwitz herdenken. Niet een keer per jaar, maar iedere dag. En nee, dit is niet de laatste keer dat we horen hoe onmenselijk de mens kan zijn.
https://www.amnesty.nl/oeigoeren-in-china
@Levja. Des te ouder dat ik word des te meer interesseert het mij. Auschwitz, het vernietigingskamp. Iets in mij zegt het te willen bezoeken, te moeten bezoeken, als ik er de ballen voor heb. Hoewel er al veel verdwenen is zal de plek altijd een bijzondere plaats blijken te zijn. Wat mij betreft mag iedereen er dagelijks over schrijven, gedetailleerd of niet. De meest zwarte bladzijdes in de geschiedenis mogen niet afgedaan worden als verzinsel. Dus herdenk, praat, schrifvwat je kunt! Het moet!
Voor mij is de Holocaust de meest belangrijke les die je in je jeugd kunt leren. Dat nooit meer. Daaruit volgen vele andere lessen. Misschien kan het dienen als een ethische les, belicht vanuit verschillende morele / filosofische / religieuze stromingen? Kunnen we de wijsheid daarover niet bundelen in plaats van erover twisten?
Mooi stukje
Ik weet dat de eerste zin en de laatste zin kinderlijk kunnen overkomen, Ewald. Klein, zo voelde ik mij bij de herdenkingen zondag en maandag. Typerend dat het themawoord deze week crisis is. We kennen allemaal crisissen, van economische tot natuurrampen en oorlog. Ook persoonlijke crisissen. Er werd direct gezegd: ‘DIT mag nooit meer gebeuren.’ We weten allemaal dat er daarna nog meerdere genociden zijn geweest, waar ‘we’ naar keken of zelfs weg keken. Met mijn laatste zin bedoelde ik dat het waarschijnlijk de laatste keer is dat we overlevenden van dit kamp en ook andere kampen zullen horen en zien. Ik kwam direct op 120 woorden uit en doordat ik dit direct uit mijn hart schreef zo gelaten.
Ik denk dat we allemaal de beelden kennen van het kamp, Rop. Via documentaires en films. Het echte beeld geeft nog steeds die beklemming, ook al kunnen we nooit geheel invoelen wat zulke vernederingen en vernietiging met je doen. Daarom deed het mij ongelooflijk veel om de overlevenden daar te zien. Wat zal er door deze mensen zijn heengegaan om in die hel terug te zijn. Op tv Rijnmond heb ik een man over zijn ervaringen horen en zien vertellen. Hij brak in tranen uit, ging door. Zoals hij zei:’Ik ga door, zoals ik toen doorging en mijn hele leven ben doorgegaan.’ Diep respect.
Inderdaad, Odile. Dit jaar zijn veel schoolklassen naar kampen en herdenkingsmonumenten geweest. Er staan nog veel van deze bezoeken op het programma. Dit is een goed streven. Uit geschiedenisboeken kun je niet alles leren. Verteld uit de monden van mensen die dit persoonlijk hebben ervaren, komt alles dieper binnen, denk ik. Ik zag een Joodse mevrouw dit doen op scholen in Duitsland met de kleindochter van een kampbeheerder. Dit vergt moed. Zoals jij ook doet, Odile. Jouw geschreven gebed is een document. Helemaal gelet op hetgeen jou en je gezin nog maar kort geleden is overkomen. Antisemitisme steekt weer de kop op, nu met een modern vernislaagje. Het zou mooi zijn als we de wijsheid bundelen.
Mijn dank, Louisa
Vandaag mocht ik het boek van Arnon Grunberg ‘Bij ons in Auschwitz’ ontvangen.
Met als voetnoot: Vooral de getuigenissen van de leden van het Sonderkommando zijn voor de lezer niet altijd even gemakkelijk, waarschuwt hij: ‘Maar wie het zich gemakkelijk wil maken, heeft hier niets te zoeken.’
Vandaag veel reacties mogen ontvangen van ingewijden van zelfs deze 120W site en via andere kanalen. Met deze strekking: Jouw stukje had de meeste hartjes, stond dagen lang als meest gelezen, maar vooral het ging ergens over.
En daarvoor had ik het ook geschreven.