Klaverjassen was in mijn jeugd een geliefd kaartspel. Mijn vader was er ook gek op en bij verjaardagen ging het tafelkleed eraf en kwamen de glaasjes op tafel. Er konden maar vier mannen – de vrouwen zaten aan de andere kant rond hun eigen (keuken)tafel – meedoen, maar er waren meer liefhebbers. Volgens mij werd de selectie, aflopend, bepaald op basis van leeftijd van broers of zwagers. De pechvogels schoven hun stoelen tussen de spelers, glaasjes werden gevuld en de strijd kon losbarsten. Ome Frans, de oudste broer van mijn vader had de vervelende gewoonte om na ieder spel uitvoerig op ruzieachtige toon zijn mening te geven. Tot mijn vader, bekend om zijn encyclopedische kennis, riep: ‘Querulant, nu houd je op. Basta!’

Historisch tafereel Willem. Waren de Italiaanse invloeden toen ook al zichtbaar? GRt
Waar mijn vader “basta” had opgepikt Luc weet ik niet, maar het klonk indrukwekkend.
Willem en Luc, veel van onze kaartspelen zijn oorspronkelijk afkomstig uit Frankrijk en Spanje. Voordat de klaverafbeelding op de speelkaarten werd ingevoerd, stonden er stokken / knotsen op de kaart afgebeeld. In het Spaans zijn stokken of knotsen bastos en daar is basta weer een afgeleide van. Basta is van oorsprong dan ook de Oudnederlandse naam voor klaverjassen. In Zuid-Afrika wordt klaverjassen nog altijd basta genoemd. Leuk stukje, Willem.
Willem. Leuk stukje.
bij verjaardagen ging het tafelkleed eraf en kwamen de glaasjes erop – bij verjaardagen ging het tafelkleed eraf en kwamen de glaasjes op tafel. (De glaasjes komen niet op het tafelkleed.)
Basta ken ik zeker. Een tussenwerpsel dat ‘en nu is het genoeg’ betekent. Uit het Italiaans, Spaans of Portugees heb ik gelezen. Ik dacht altijd alleen uit het Italiaans.
Willem, ter aanvulling: in het dagelijks spraakgebruik is de betekenis inderdaad wat Han aangeeft. Volgens het etymologisch woordenboek is het afkomstjg van het Spaanse bastos (stokken) of het Italiaanse bastoni, dat ook stokken betekent.
Zie hieronder voor afbeeldingen van o.a. Spaanse en Italiaanse speelkaarten.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Speelkaart
Han, bedankt (en aangepast).
Ewald, misschien moest het dreigen met een stok helpen om iemand de mond te snoeren.
Willem, geen dank.
@Willem: ik herken het beeld, mijn vader, twee broers en een neef hadden elke dinsdagavond hun toep-avondje. Veel plezier, maar ook met een zeurderige oom.
Ja Lisette, ik denk dat het er vroeger in heel veel families zo aan toe ging.
Willem, wist je bij het schrijven van dit stukje dat Klaverjassen ook wel Basta wordt genoemd?
Lousjekoesje, nee, dat wist ik niet. Wel heel bijzonder (of mijn vader moet het geweten hebben, maar dat kan ik hem niet meer vragen).