De Griekse geschiedschrijver Thucydides (circa 460-400 v.Chr.) heeft als eerste een scherp onderscheid gemaakt tussen de begrippen oorzaak en aanleiding. Oorlogen ontstaan als gevolg van structurele diepgaande belangentegenstellingen, maar ze breken uit na incidenten, die elk op zich geen oorlog lijken te rechtvaardigen. Het duidelijkste moderne voorbeeld is natuurlijk de Eerste Wereldoorlog. Die was het gevolg van de machtstrijd en het wantrouwen tussen Duitsland aan de ene kant en Frankrijk en Rusland aan de andere kant, maar brak uit naar aanleiding van de moord in Sarajevo op de Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand. Ook bij het interpreteren van minder bloedige conflicten, zoals afsplitsingen van politieke partijen, is het zinvol het onderscheid tussen oorzaken en aanleidingen goed in het oog te houden.


De emmer raakt gevuld door het een (open kraan), het ander is net die laatste druppel die de emmer doet overlopen.